FAO: Qlobal ərzaq qiymətləri son dörd ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb

Logistika pozuntuları və əlverişsiz hava şəraiti səbəbindən qlobal ərzaq qiymətləri dörd ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb.

Herbiand.az xəbər verir ki, BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) bildirib ki, qlobal ərzaq qiymətləri sentyabr ayında təxminən dörd ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb, çünki logistika pozuntuları və əlverişsiz hava şəraiti təchizatla bağlı narahatlıqları artırıb.

Beynəlxalq ərzaq qiymətlərində aylıq dəyişiklikləri izləyən FAO Ərzaq Qiymət İndeksi sentyabr ayında 1,5 faiz artaraq 136 bala çatıb ki, bu da 2022-ci ilin noyabr ayından bəri ən yüksək səviyyədir. İndeks, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin başlamasından sonra 2022-ci ilin mart ayında əldə edilən bütün zamanların ən yüksək səviyyəsindən təxminən 14,3 faiz aşağıda qalır, həmçinin ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5,8 faiz artım göstərir.

FAO-nun baş iqtisadçısı Maksimo Torero bildirib: “Hörmüz boğazında və Qara dənizdə baş verən fasilələr, iqlim şokları ilə birlikdə enerji, nəqliyyat və əsas ərzaq mallarına təzyiq göstərdiyindən, qlobal əmtəə qiymətlərində davamlı və getdikcə daha genişmiqyaslı artım müşahidə edirik. Bu təzyiqlər davam edərsə, xüsusilə qida və enerji idxalından çox asılı olan ölkələrdə istehlakçı ərzaq qiymətlərinin artmasına səbəb olacaq”.

FAO-nun taxıl qiyməti indeksi avqust ayı ilə müqayisədə 5,1 faiz artıb. Qara dəniz bölgəsindəki logistika məhdudiyyətləri və Şimali Amerikanın bəzi yerlərində əkin öncəsi quraqlıq buğda qiymətlərini 6,3 faiz artırıb. ABŞ-da məhsuldarlıqla bağlı narahatlıqlar, Braziliyada ixrac məhdudiyyətləri və Hörmüz boğazından qaynaqlanan qeyri-müəyyənliklər qarğıdalı kimi bioyanacaq xammalının qiymətlərini dəstəklədiyindən, qlobal qarğıdalı qiymətləri 5,6 faiz artıb.

FAO-nun bitki yağı qiyməti indeksi Cənub-Şərqi Asiyada quraqlığın palma yağı istehsalına və güclü qlobal idxal tələbinə təsiri ilə 0,9 faiz artıb.

Təşkilatın ət qiyməti indeksi bol ixrac tədarükü səbəbindən toyuq və donuz ətinin qiymətlərinin düşməsi ilə əlaqədar olaraq 1,1 faiz azalıb. Braziliya mal əti qiymətləri ABŞ-nin güclü tələbatı səbəbindən yüksəlib, quzu əti qiymətləri isə sabit qalıb.

Süd məhsulları indeksi 0,1 faiz azalıb, çünki pendir qiymətlərinin düşməsi artan süd tozu qiymətlərini kompensasiya edib; kərə yağı qiymətləri dəyişməz qalıb.

Şəkər qiyməti indeksi sentyabr ayında 6,1 faiz artıb. Bu artım 2026-2027 mövsümündə qlobal təklifin azalması, Tailandda istehsal proqnozlarının aşağı düşməsi, Hindistanda zəif musson yağışları və El-Nino şəraitinin güclənməsi, Braziliyanın mərkəzi-cənub hissəsində həddindən artıq yağış və Avropa İttifaqında şəkər çuğunduru əkin sahələrinin azalması ilə bağlı gözləntilərdən qaynaqlanıb.

FAO qlobal taxıl istehsalı proqnozunu aşağı salıb, həmçinin qlobal istehsal, istehlak, ticarət və səhm trendlərinin qiymətləndirmələrini və proqnozlarını özündə birləşdirən “Taxıl təklifi və tələb xülasəsi” hesabatını dərc edib.

Təşkilat 2026-cı il üçün qlobal taxıl istehsalı proqnozunu əvvəlki illə müqayisədə 2,1 faiz azaldaraq 2,979 milyard tona endirib. Bu proqnoz 2025-ci ilin məhsulundan aşağı olsa da, tarixdə ikinci ən böyük məhsulu təmsil edir.